بازی های بومی و محلی در کردستان سرگرمی شب نشینی های زمستانی
به گزارش سارال خبربه نقل از آفتاب دل، آناني كه سنشان بالاي 50 سال است
حتما خوب به ياد دارند درهر شهر و هر روستا و هر منطقه تعدادي بازيهاي گوناگون بومي
و سنتي مرسوم بود... اكنون آن بازيها كو؟ كجا رفت و چرا يكباره از فرهنگ اين مردم
پاك شد و فرو مرد و...
بحث را زياد دچار اطاله و اطناب نكنيم؛ از سالهاي اوليه
دهه 1350 خورشيدي، با توسعه نظام تعليم و تربيت رسمي و توسعه و گسترش رسانه و باز
شدن جامعه و شكستن حصارهاي فرهنگي به تدريج بازيهاي محلي رخت رحلت بربستند و فوتبال
و ديگر بازيهاي عالمگير جاي آن را گرفت.
اين فرايند يك واقعيت اجتماعي وتاريخي
بود، عمدي نبود،از روي خصومت و دشمني و براي تخريب واز بين بردن هويت ملي و محلي
نبود و با زور واجبار هم نبود،بلكه يك تغيير تدريجي بود كه صورت گرفت.
حالا
اين فرايند خوب يا بد بودنش و زشت يا زيبا بودنش بيشتر ارزشي و ايدئولوژيك است؛
ممكن است كسي مبتني بر يك سري باورها، اين فرايند تغيير را غلط و ويرانگر و نابود
كننده فرهنگ مردم بداند و كسي ديگر برعكس آن را خوب و مثبت و نشانه ترقي وتوسعه و
همراهي وهماهنگي با روابط جهاني بداند و ديگران چيزهاي ديگر بگويند.اين مقولات هر
چه باشد بيشتر مبتني بر هيجانات و احساسات و تعصبها و حب و بغضها ميباشند و تجربه
نشان داده كه برخورد عقايد در اين موارد به جر و بحث و مجادله و مشاجرههاي بي
نتيجه و بي سرانجام ميانجامد. خلاصه مطلب اينكه، واقعيت چيزي است و باورها و
هيجانهاي ما چيز ديگر.
بازی و تفریحات نیز از اجزاء و عناصر فرهنگ یک جامعه
محسوب می شوند که با توجه به شرایط اکولوژیک و فرهنگی دارای ماهیتی متمایز و
جداگانه می باشند.
بازی و تفریحات دارای کارکردهای متعددی می باشند رویکرد
کارکردگرا بیانگر آن است که «هر عمل اجتماعی و هر نهاد را با توجه به روابطی که با
تمامی کالبد اجتماعی دارد در نظر بگیریم.
از یاد بردن بعضی سنن و آداب، به معنای
فراموشی فرهنگ و تمدنی است که گاه می تواند قومی را از قوم دیگر یا ملتی را از ملل
دیگر متمایز کند، احیای بازیهای بومی و محلی استان کردستان، می تواند گامی اساسی در
نهادینه کردن آداب مردمی است که در سایه دیاری با این قدمت دیرینه دارند.
بازی
ها به طور عام دارای یک بار فرهنگی هستند که چه در گذشته و چه در عصر حاضر با هدف
پرکردن اوقات فراغت انسان ها طراحی شده اند. امروزه که بیشتر نونهالان و نوجوانان
بی تحرکی و ساعت های طولانی نشستن پشت بازیهای کامپیوتری یا سرگرمی با وسایل صوتی و
تصویری را ترجیح می دهند، بچه هایی که پایشان به خانه های بازی های کامپیوتری یا
گیم نت ها باز شده یا در خانه خودشان مجموعه کاملی از این بازیها نظیر پلی استیشن و
ایکس باکس و … را دارند،
شاید برایشان غیر قابل تصور باشد که پدرها و مادرهایشان
چطور روزی بدون هیچ کدام از این جعبه های جادویی و شگفت انگیز کودکیشان را گذرانده
اند. دنیای بازیهای کامپیوتری با جدیدتر شدن نرم افزارها و رایانه ها هر روز جان
تازه می گرفتند.
به طور مثال یکی از بازی هایی که در مناطق " کورده واری " مرسوم
بود و شاید هم امروزه در بعضی از روزهای زمستانی روستاها وجود داشته باشد جوراب
بازی که نام محلی آن " جورابین" است یکی از بازیهای محلی مناطق کردنشین است کهنقش
موثری در افزایش قدرت تصمیم گیری، ایجاد روحیه همکاری و درک اهمیت مشورت بازیگران
دارد.
این بازی رایجترین نوع بازی و سرگرمی جوانان و نوجوانان و حتی افراد
بزرگسال مناطقی از کردستان میباشد که عمدتا در شبهای زمستان اجرا میشود. گاه دیده
شده است که جوراب بازان روستایی به روستای دیگر دعوت میشوند و یک بازی چند
شبانهروز بطول میانجامد.
بنابراین لازم است که آحاد جامعه كردي هم از هر قشر و
طبقهاي و با هر لباسي كه به تن دارند در راه اعتلاي زبانشان و فرهنگ و غني كردن
كتابخانه كردي كوشا باشند. آنان كه با انديشه و فكر و خرد ورزي عمل ميكنند مهم
نيست كه چه لباسي و چه فرهنگی به تن دارند.
منبع: سارال خبر